17:30 - 19:30 Filmpremière + Q&A in kunstencentrum nona - oude zaal

(Pas) Mon Pays, Part I and II

Koop tickets
Bie Michels huis in Lovanium
(Pas) Mon Pays, Part I and II - Bie Michels - film still
(Pas) Mon Pays, Part I and II - Bie Michels - film still

Video, kleur, 2019, 65'

De film ‘(Pas) Mon Pays, Part I and II’, is een belangrijk onderdeel van het project ‘Memory of Congo, in Congo and in Mechelen’, samen met de installatie ‘The Copy’ die te zien is in de expositie van Contour Biennale 9.

Bie Michels is geboren en getogen in Congo. Ze groeide op in een huis op de campus van de huidige Universiteit van Kinshasa (het vroegere Lovanium, de eerste universiteit van het land, 1954 – 1971). Zoals de titel aangeeft, bestaat de film ‘(Pas) Mon Pays, Part I and II’ uit twee delen. Het eerste segment introduceert een koloniaal monument in Mechelen en de inspanningen van Michels om dit beeld te dekoloniseren, samen met een groep Belgen met Congolese roots die in de omgeving van Mechelen wonen 1. Het tweede deel toont een bezoek van de kunstenaar aan Congo en is gebaseerd op haar persoonlijke geschiedenis. ‘(Pas) Mon Pays, Part I and II’ is een poging om het heden en verleden samen te brengen, om zo beter naar de toekomst van onze huidige postkoloniale situatie te kunnen kijken, zowel in Congo als in Mechelen.

(Pas) Mon Pays, Part I and II (Bie Michels - trailer) from kunstencentrum nona on Vimeo.

Part I

In Mechelen huldigt een intrigerend koloniaal beeld van Lode Eyckermans op de Schuttersvest 31 "pioniers die stierven voor de beschaving in Congo". Een van deze pioniers is echter de bevelhebber Van Kerckhoven, een notoir wrede commandant tijdens het bewind van koning Leopold II van België. Het beeld toont twee gestileerde Congolese hoofden, van een man en een vrouw, als een Januskop. Het esthetiseert wat problematisch het Afrikaanse ras wordt genoemd en zou dus eerder als een eerbetoon beschouwd kunnen worden, wat in schril contrast staat met de inscriptie op de sokkel. De inscriptie vertelt namelijk maar één kant van het verhaal, de belgische.

Om deze reden vroeg Bie Michels aan de beeldhouwer Raf Vergauwen om een ​kopie op schaal van het monument te maken. Samen met een groep Belgen met Congolese roots 1, werkte ze maandenlang aan een voorstel voor een nieuwe alternatieve inscriptie voor deze kopie. Na verschillende vergaderingen en werksessies stelde de groep deze nieuwe inscriptie voor aan de burgemeester van Mechelen. De tekst toont beide zijden van de geschiedenis en focust op het idee van beschaving. Dit bezoek was het eindpunt van het project. De kopie en het proces, evenals de vergaderingen en de ontmoeting met de Mechelse burgemeester, zijn het onderwerp van het eerste deel van Michels film.

Part II

Het tweede deel van ‘(Pas) Mon Pays’ toont hoe Michels terugkeert naar de Universiteit van Kinshasa (voorheen Lovanium), voor het eerst sinds ze Congo verliet als negenjarige. Ze bezoekt het huis waar ze opgroeide, de universiteitsgebouwen, haar oude school, de kerk, het zwembad en de stad Kinshasa. Samen met de filmmakers Paul Shemisi en Nisar Saleh uit Kinshasa maakt ze een videoverslag van haar ontmoetingen met verschillende mensen. De film confronteert haar persoonlijke geschiedenis, in de vorm van oude foto's en herinneringen, met de huidige realiteit. Dit biedt haar de mogelijkheid om kritisch te kijken naar de periode van het ontstaan van de universiteit en de historisch gegroeide problematiek om met beeldmateriaal (foto/film) om te gaan in Congo. Verschillende ontmoetingen passeren de revue: het gezin dat nu in haar ouderlijk huis woont, professoren en studenten van de departementen Geschiedenis en Artificiële Intelligentie, een slamdichter, voorbijgangers op straat, enz. De tekst 'Civiliser le Congo Belge: de la coercition à la persuasion' van de Congolese historicus Sindani Kiangu was een belangrijke inspiratiebron voor haar vragen over de invloeden van kolonisatie op de hedendaagse congolese maatschappij.


  1. Voor dit project werkte de kunstenaar samen met een groep Belgen met Congolese roots die in de omgeving van Mechelen wonen: Lieven Miguel Kandolo, Anne Wetsi Mpoma, Georgine Dibua, Jessy Ohanu, Michel Witanga, Joël Ndombe, Nadia Nsayi, Rina Rabau, Stella Okemwa, Don Pandzou, Floribert Beloko, Michel Mongambo, Sarah Bekambo. 

↓ Toon volledige beschrijving↑ Verberg volledige beschrijving
Contributor·s
Bie Michels
Locatie
kunstencentrum nona - oude zaal
Begijnenstraat 19
2800 Mechelen (B)